Wat is T’ai Chi Ch’uan?

T’ai Chi Ch’uan is een eeuwenoude Chinese bewegingskunst die men kan beoefenen ter bevordering van de gezondheid, als meditatieve oefening en als martiale kunst.

De opbouw van het T’ai Chi Ch’uan verloopt zeer systematisch.

Na lang en geduldig oefenen ontstaat het juiste gevoel voor beweging, voor de vloeiende overgang van de ene houding naar de andere, waarbij het lichaamsgewicht voortdurend van de ene voet naar de andere gaat in een soepele en langzame maar ononderbroken beweging, zonder energieverspilling. Een goed evenwichtsgevoel en coördinatie van ademhaling en beweging hangen hiermee samen. Al doende kunnen wij steeds meer de aandacht verruimen in een ontspannen aanwezig-zijn. Uiteindelijk dient het oefenen te leiden tot duurzame ontspanning en eenwording van lichaam en geest. T’ai Chi Ch’uan is te ervaren als “uiterlijke activiteit bij innerlijke rust” en “beweging als continuïteit”.

Geen mens kan helemaal zonder lichamelijke oefening leven.

T’ai Chi is zowel een totale oefening als een plezierige sport voor iedereen: sterk en zwak, jong en oud, man en vrouw. De weersomstandigheden hebben er geen invloed op. De tijd en ruimte die je ervoor nodig hebt zijn minimaal.

Al honderden jaren hebben westerse mensen zich er over verbaasd, hoe Chinezen uit alle kringen deze ritmische balletachtige oefening iedere dag weer zonder enige inspanning doen. Als verklaring hiervoor zeggen de Chinezen, dat wie de T’ai Chi op de juiste manier en regelmatig gedurende een langere periode beoefent, de soepelheid van een kind, de gezondheid van een houthakker en de gemoedsrust van een wijsgeer zal bereiken. De verbluffende resultaten wijzen erop, dat dit niet alleen maar grootspraak is, maar dat men dit en nog veel meer met T’ai Chi kan bereiken op een manier die voor de westerse wetenschap onbekend is.

Doordat de nadruk wordt gelegd op rustige ademhaling en evenwichtige ontspannen houdingen, bevordert het een diepe ademhaling, de stofwisseling, het functioneren van de inwendige organen en de bloedcirculatie.

De volledige en formele titel is T’ai Chi Ch’uan, waarbij het laatste woord gewoon ‘vuist’ betekent. De term T’ai Chi is ontleend aan een begrip uit de Chinese filosofie en betekent “meest verheven”.

Filosofisch gezien is T’ai Chi het eerste begin van alle dingen en wordt voorgesteld door een cirkel verdeeld in een lichte en een donkere helft, die de yin en yang begrippen uitbeelden, welke de tegenovergestelde eigenschappen weerspiegelen, zoals mannelijk en vrouwelijk, activiteit en passiviteit, hardheid en zachtheid, licht en donker, positief en negatief, vol en leeg.

Alle T’ai Chi Ch’uan houdingen en hun overgangsbewegingen van de een naar de ander worden zo gedaan dat alle spieren door het lichaam heen zich uitstrekken en weer samenspannen waarbij ieder een gelijke kans van werken krijgt. Beurtelings wordt daarbij het lichaam naar voren of naar achteren verplaatst. Of al bewegend wordt naar links of naar rechts gedraaid.

Deze handelingen beogen niet alleen effectief alle voorname en minder belangrijke spieren en zenuwen samen te trekken maar de alertheid en de sensibiliteit van het gehele zenuwsysteem te verbeteren en van grotere levenskracht te voorzien.
Elke beweging bevat het beurtelings verplaatsen van het lichaamsgewicht van de ene voet naar de andere en verloopt altijd synchroon met de ademhaling. Bewegingen worden langzaam uitgevoerd, licht en kalm op een natuurlijke ongedwongen wijze en ononderbroken gedurende de gehele reeks.
Vrijwel alle bewegingen zijn rond, wat ontspanning in de hand werkt en energie bespaart. Alle houdingen hebben namen, zoals “Omhels de tijger en keer terug naar de berg”, “Wuif de handen in de wolken” en “Stap terug en duw de aap weg”.

De oefeningen worden gedaan in een omgeving van complete ontspannenheid.

De houdingen hebben -zoals eerder vermeldt- hun logische oorsprong in een praktische martiale situatie.

Joep Helmes